Business Innovation Programs od 2013. godine aktivno radi na unapređenju pčelarstva i proizvodnje meda u Srbiji. Cilj programa je da doprinese društveno-ekonomskom razvoju Srbije kroz podršku postojećim i novim proizvođačima meda, koji je jedan od najvažnijih izvoznih proizvoda Srbije. Srbija ima ogroman potencijal za unapređenje proizvodnje meda. 2013. godine, u Srbiji je proizvedeno 9.000 tona meda iz 665.022 registrovanih košnica. Na osnovu klimatske slike, ekološkog statusa i raznovrsnosti autohtonog bilja (preko 700 medonosnih biljaka raste u Srbiji), procenjuje se da potencijal pčelara iz Srbije iznosi oko 14.000 tona meda godišnje. Takođe, produktivnost pčelarstva u Srbiji je niska. Prosečan prinos po košnici iznosi 14 kg, dok je ovaj prosek skoro dvostruko veći u zemljama koje imaju nepovoljnije klimatske uslove. Glavni razlozi za ovako nisku produktivnost su nizak kvalitet pčela i upotreba zastarelih i neefikasnih metoda pčelarenja, kao i nepovoljna demografska struktura pčelara (prosečna starost pčelara u Srbiji je 54 godine).

Sa druge strane, med predstavlja jedan od najvažnijih izvoznih proizvoda Srbije. Tokom 2014. godine, iz Srbije je izvezeno meda u vrednosti od USD 8.658.000, prvenstveno u zemlje Zapadne Evrope. Na ovom tržištu, kao i na tržištima u Aziji postoji konstantna potražnja za medom iz Srbije koji se prodaje po vrlo visokim cenama. S obzirom na to da pčelarstvo ima dugu tradiciju u Srbiji i da je za započinjanje ovog posla potreban vrlo mali početni kapital, ovo može biti potencijalni izvor prihoda za ljude u ruralnim područjima, nezaposlene i zaposlene sa niskim primanjima. Zbog toga je BIP odabrao ovu oblast, kao potencijal za rešavanje problema siromaštva u ruralnim i nerazvijenim područjima u Srbiji. Program koji BIP sprovodi se zasniva na 4 komponente:

  1. Unapređenje i povećanje proizvodnih kapaciteta i produktivnosti proizvodnje meda – Pored sprovođenja specijalizovanih treninga i programa mentoringa, BIP radi na očuvanju endemske vrste pčele Karnika, kroz uspostavljanje Centara za selekciju i reprodukciju matica. Takođe, smatramo da su potencijali za uvođenje inovacija u pčelarstvo u Srbiji ogromni. Tokom dosadašnjeg programa, preko 200 pčelara je učestvovalo specijalizovanim treninzima i programima mentoringa, a dodeljeno je preko 1.000 košnica iskusnim pčelarima, pčelarima-početnicima i poljoprivrednim školama.
  2. Povećano učešće mladih u proizvodnji meda – S obzirom na činjenicu da je prosečna starost pčelara u Srbiji 54 godine, smatramo da je izuzetno važno motivisati mlade da prepoznaju pčelarstvo kao potenijalno rešenje za zapošljavanje. Veće učešće mladih bi obezbedilo održivost profesije, kao i veću upotrebu modernih tehnologija i proizvodnih metoda u pčelarstvu.
  3. Razvijanje trgovinskih kanala za izvoz meda – BIP aktivno učestvuje u otvaranju izvoznih kanala ka zemljama Skandinavije i podržava inicijative za povećanje izvoza meda širom sveta.
  4. Unapređenje svesti lokalne zajednice i donosilaca odluka o značaju proizvodnje meda za ruralni razvoj – BIP aktivno učestvuje u zagovaračkim inicijativama na lokalnom i nacionalnom nivou u cilju obezbeđivanja regulatornog okvira za proizvodnju i prodaju meda, kao i subvencija i drugih podsticaja za proizvođače.

Prezentaciju sa završne konferencije projekta „Proizvodnja meda – izvozna šansa Braničevskog okruga“ možete pogledati ovde.